Spring naar inhoud

Wandeling door mijn Dordrecht

Ooit bedacht ik me dat Dordrecht voor mij vol persoonlijke favoriete plekjes zat en dat ik daar best eens een route voor kon bedenken. Een soort rondleiding langs mijn favoriete plekjes van Dordrecht. Ja, dat zou leuk zijn! Ik maakt een lijst met favoriete straten, gebouwen, winkels en plekjes en fabriceerde een route.

Dat is nu meer dan acht jaar geleden. Wat begon als een klein projectje met vooral persoonlijke herinneringen en anekdotes groeide steeds verder uit. Ik zocht de geschiedenis op, voegde steeds meer informatie toe over de gebouwen en kunstwerken in de binnenstad en breidde de rondleiding steeds verder uit. Inmiddels is de wandeling door mijn Dordrecht een kilometer of zes en staat het garant voor een lange maar leuke dag in de binnenstad van Dordrecht.

Nog steeds geef ik de rondleiding graag aan mensen die dat leuk lijkt (interesse? reageer vooral in de comments!), maar ik heb het op mijn hart om de route en informatie ook te delen in deze post. Zo kunnen nog meer mensen genieten van de prachtige stad!

De wandeling

De 18e eeuwse regels in het Lenghenhof

We beginnen onze wandeling in het smalle stuk van de Bagijnhof. Daar bevindt zich de ingang van één van de prachtige hofjes van Dordrecht, (1) het Lenghenhof. Dit hof, bestaande uit vier hofjes die met elkaar verbonden zijn door poortjes, werd in 1755 gebouwd ter nagedachtenis van de Dordtse koopman en reder Gijsbert de Lengh. Aan de bouwstijlen kun je zien dat het hofje steeds is uitgebreid. Daarbij werden de huisjes steeds een beetje groter gebouwd. Vroeger woonden hier weduwen, arme vrouwen en behoeftige gezinnen. Ze kregen een beetje geld en wat turf om zich warm te houden maar er golden strenge regels. Voor de vrouwen (van de leeftijd 50+) die er nu wonen gelden die regels uit de 18e eeuw nog steeds. De poort van het hof sluit om 22:00 uur waarna er geen mannen meer welkom zijn. Wil je toch een man ter logeren, dan moet je toestemming vragen, net als wanneer je zelf een nachtje wilt wegblijven. Vroeger betekende te laat komen dat je voor een dichte poort stond, bij de portierster moest aanbellen en een kwartje boete moest betalen. Sinds 1976 hebben de dames die hier wonen wel zelf een sleutel. Ook wat betreft het uiterlijk van het hofje gelden regels: je mag geen stoeltjes of fietsen tegen de gevels laten staan en ieder huis krijgt twee dezelfde bloempotten ter decoratie. Zo ziet het hofje, wat uitstekend wordt onderhouden, er altijd netjes uit. De huur van de woningen is heden ten dage inkomensafhankelijk.

Hofje

Albert Cuyp en gebak op de Vriesestraat

We wandelen door het hofje heen en komen aan de andere kant uit op de (2) Vriesestraat, waar vele kleine zelfstandige winkeliers met een uniek aanbod gevestigd zijn. Midden op straat staat een glimmend beeld ter ere van Albert Cuyp. Hoewel hij bekend staat als Amsterdammer, was Albert Cuyp een Dordtenaar. Om hem en zijn kunst te eren, werd een ontwerpwedstrijd georganiseerd met als doel om een beeldhouwwerk in de stad te plaatsen. Niemand wist hoe de beste man eruit zag, aangezien er nooit portretten van hem zijn geschilderd. Alle ontwerpen van mannen vielen daarom af. Uiteindelijk is het dit kunstwerk geworden, met glimmende bollen die net als zijn werk de omgeving weerspiegelen. Dit sloot mooi aan bij de kunstwerken van Albert Cuyp, die bekend stonden om de weerspiegelingen van het landschap in water.

We lopen linksaf het voetgangersgedeelte van de Vriesestraat in. Aan onze linkerhand zien we Banketbakkerij Van der Sterre. Deze banketbakkerij is een begrip in Dordrecht en omstreken om de Appelmarijn, een heerlijke appelbol die je kunt bestellen met ijs en slagroom. Toen moeder Van der Sterre op het kraambed lag en net bevallen was van dochter Marijn kwam vader met een spliksplinter nieuw gebakje naar het ziekenhuis om het te vieren. Moeder mocht bedenken hoe het gebakje moest gaan heten. Ter ere van hun pasgeboren dochter doopte ze het de Appelmarijn. Zo werd een nieuwe traditie geboren: nog steeds wordt bij ieder pasgeboren kind in de familie een nieuw gebakje verzonnen. Marijn is inmiddels eigenaresse van de bakkerij en werkt regelmatig achter de toonbank. Haar man bestiert de bakkerij.

Als we iets verder lopen, komen we aan ons rechterkant een klein poortje tegen dat ons naar een minihofje leidt: (3) Het Van Slingelandthofje, het kleinste maar tevens oudste hofje van Dordrecht. Het werd in 1519 gebouwd door een echtpaar dat wat goeds wilde doen vanuit hun geloof.

De verwoestende invloed van V&D

Aan het eind van de Vriesestraat slaan we rechtsaf en lopen een stukje over de Sarisgang tot we uitkomen op het (4) Statenplein, midden in het winkelhart van Dordrecht. De jarenlange geschiedenis van dit plein werd gedomineerd door Warenhuis V&D. In die tijd was de gewoonte dat klanten tot vlak voor de deur konden komen met de auto. Om die reden wilde V&D koste-wat-kost een plein voor hun warenhuis. Allerlei gekke plannen werden bedacht om de verkeerstoevoer naar de binnenstad te verbeteren: grote delen van de prachtige binnenstad dreigden te worden opgeofferd voor een plein. Uiteindelijk heeft een aantal kleine, armoedige straatjes met vervallen huisjes plaatsgemaakt voor het Statenplein. De nog mooie gevels werden bewaard in een depot en elders in de stad hergebruikt. Tegenwoordig wordt op het Statenplein iedere vrijdag en zaterdag markt gehouden en wordt het plein in de zomer bevolkt door gezinnen, hangjeugd en vele evenementen zoals het Big Rivers Festival. 

Geveltjes van Dordrecht

We lopen rechts onder de poort door naar de Kolfstraat die ons naar het begin van de Museumstraat brengt. Daar wacht het volgende hofje op ons: het (5) Arend Maartenshof. Arend Maartenszoon stond bekend als zelfzuchtige geldwolf. Hij kreeg relaties met rijke vrouwen. Zijn derde vrouw gaf hem de suggestie om eens wat terug te doen voor de armen om zo zijn reputatie te verbeteren. Om die reden liet hij in 1625 dit hofje bouwen. Het bood een thuis aan arme gezinnen, weduwen van de tachtigjarige oorlog en oudere vrouwen. Rechts naast de ingang bevindt zich de Regentenkamer. De bewoonsters moesten achter het hekje wachten tot zij van de bestuursleden een beetje geld en wat turf kregen. Het hof is jarenlang van familie tot familie overerfd tot het uiteindelijk in handen was van familie Stoop. Het hof was nodig aan renovatie en herstel toe maar daar was niet voldoende geld voor. Om die reden is het hof voor een symbolisch bedrag van één gulden verkocht aan de gemeente. Het hof is uitgebreid gerenoveerd en de huisjes worden nu als sociale huurwoningen verhuurd via een woningbouwvereniging. De regentenkamer is nog steeds regelmatig geopend voor bezichtiging.

Hofje Museumstraat

Dordtse gevels en kunst

Een stukje verder in de Museumstraat kun je een paar prachtige voorbeelden zien van Dordtse geveltjes. Deze gevels worden gekenmerkt door een klaver die uitloopt in een Franse lelie. Veel van de oude gevels in Dordrecht staan wat voorover. Dat is geen foutje en het is ook niet veroorzaakt door verzakking. Het is bewust gedaan om verschillende redenen: ten eerste was de gevel op deze manier beter zichtbaar, maar daarnaast werd het binnen op deze manier minder vochtig bij regenval doordat de dunne gevel zo minder nat werd. De geveltjes ware neen meesterproef van het metselaarsgilde. Je ging van leerling naar gezel. Dan moest je een nieuwe meester zoeken, blijven werken en oefenen. Na een jaar of 5 à 6 moest je dan een gevel maken als examen. Als je slaagde, kon je jezelf meester noemen. Voorwaarde was wel dat je geen slechte nam mocht hebben, niet lid mocht zijn van een concurrerend gilde en de gildebeker in één keer leegdronk.

We vervolgen de Museumstraat en zien aan onze rechterkant de wijde tuin van het (6) Dordrechts Museum. Het museum werd in 1842 door een aantal kunstliefhebbers en -verzamelaars opgericht als schilderijenmuseum om de talenten van de levende meesters wat meer bekendheid te geven. Zij vroegen aan de gemeente om een pand te voorzien om te kunnen exposeren. Eens per maand was het museum open. Nu is het Dordrechts Museum een van de belangrijkste stedelijke musea van het land met een collectie van ruim 400 jaar Nederlandse schilderkunst: van de 16e eeuw tot nu. Het gebouw waarin het museum zich bevindt was vroeger een krankzinnigengesticht, dat vanwege teveel overlast werd verplaatst.

Niets is wat het lijkt in de Hofstraat

We steken door de Kloostertuin heen. Jarenlang was het een groot grasveld met onoverzichtelijke hoekjes waar lege zakjes van drugs en condooms naast beschimmelde drollen lagen. Pas een aantal jaar geleden is de hele kloostertuin gerenoveerd tot hoe het nu is. In de zomer zit er het er vol picknickende en sportende gezinnen. We steken schuin naar links door de tuin en lopen nog even over de Nieuwstraat langs het Statenplein.

Daarna slaan we rechtsaf de Hofstraat in. In tegenstelling tot de eerste indruk, zijn de huizen van de Hofstraat nog niet zo heel oud. Alleen nummer 1 en 3 (aan de linkerzijde) zijn authentiek; de huizen aan de rechterzijde bestaan uit originele gevels van elders in de stad (zoals van de straatjes op de plek van het Statenplein) met jaren ’60-woningen erachter. Het poortje naast de Statenschool is door de eeuwen heen verschillende malen verhuisd door de stad. Ooit was het de poort van een oude-vrouwenhuis. Daarna werd het gerestaureerd om als toegangspoort te dienen bij een legerplaats. Na nog wat omzwervingen is het uiteindelijk hier terecht gekomen, waar het dient als toegangspoortje naar de speelplaats van deze school. Dat verklaart de rare combinatie van onderdelen op het poortje: de leeuwen met het oude vrouwtje.

Hofstraat

Ademende geschiedenis in het Hof

Aan het eind van de straat belanden we in het (7) Hof. Op de plaats van het huidige Hofcomplex, werd in 1275 een klooster voor augustijner monniken gesticht. Rond het binnenplein van het klooster waren een ziekenhuis, een brouwerij, een bakkerij en andere dienstgebouwen gevestigd. Na een brand in 1512 is het hele Hofcomplex in Renaissancestijl herbouwd. Het Hof heeft in de loop der eeuwen meerdere functies gehad. Het was een gemeentehuis, er werd recht gesproken en er werden buitenlandse gasten ontvangen. Willem van Oranje heeft er gewoond.

En in 1572 vond er de Eerste Vrije Statenvergadering gehouden. In deze vergadering zwoeren twaalf steden onder leiding van Dordrecht Filips II af en erkenden ze alleen Willem van Oranje als hun stadhouder. De wapenschilden van die twaalf steden zijn nog te zien in de glas in lood ramen in de Statenzaal. Eigenlijk is het Nederland van nu hier gesticht. Tegenwoordig is museum gevestigd die deze geschiedenis probeert levend te houden. Nog een ander belangrijke gebeurtenis vond plaats in het hof: van november 1618 tot mei 1619 organiseerde de Nederduits Gereformeerde Kerk hier de Cinode van Dordrecht, bestaande uit 180 zittingen. Hier werd de reformatie gestart die resulteerde in de opdracht om een zo getrouw mogelijke vertaling van de bijbel uit te geven. Hieruit ontstond de Statenbijbel, die de basis legde voor de Nederlandse grammatica.

Het Hof van Nederland

Van poort naar steeg

Vanuit de Hofstraat steken we het Hof schuin over en lopen door een klein steegje naar de  Voorstraat. Daar slaan we rechtsaf. Na de kruising vind u aan de rechterkant, naast nummer 190, een poortje onder een belangrijk gebouw door. Het is de (8) Munt. In 1366 werd in opdracht van hertog Albrecht van Beieren (graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen) op dit stuk grond een vestiging van de Munt van Holland gesticht. Jarenlang werden hier munten geslagen, tot er in 1806 werd besloten dat er maar op één plek, en wel in Amsterdam, munten moesten worden geslagen. Na de jaren ’70 heeft er jarenlang de muziekschool van Dordrecht in gezeten.

We lopen door de Munt en slaan aan de andere kant linksaf de Doelstraat in. Honderd meter verder zien we aan onze linkerkant een smal steegje. Dit is de (9) Zakkendragersstraat, bekend als het smalste steegje van Dordrecht. Het is 76 cm breed. Toch is het een veel gebruikt steegje, waar zelfs fietsers met de hoogst haalbare snelheid doorheen gaan.  Er is zelfs een gezegde in de stad, waarin de straat met z’n koosnaampje voorkomt: “Alsof de Grote Kerk door het Zakkertje moest”. Daarmee wordt gedoeld op een zeer zware bevalling. In oktober 2013 bleek echter dat – vermoedelijk door verzakking – een ander steegje in Dordrecht inmiddels smaller is.

Aan het jaagpad langs de Thure

Aan het eind van de Zakkendragersstraat steken we de straat recht over en nemen vlak voor de brug het trapje rechts naar beneden. Daar lopen we over de sfeervolle Taankade, die langs één van de mooiste grachten in Dordrecht loopt, de Wijnhaven. Aan het jaagpad, langs de Thure, zoals het riviertje vroeger heette, ontstond zo’n 1000 jaar geleden een nederzetting met de naam Thuredrit. De Oude Haven, zoals de Wijnhaven vroeger heette, speelde een centrale rol in de scheepvaart en handel in de stad. Er werd handel met Duitsland gedreven in graan en wijn. Wol en stof werd verhandeld met België. Het leidde ertoe dat Dordrecht dankzij het stapelrecht tot één van de welvarendste en machtigste steden van het land uitgroeide en al heel vroeg stadsrechten kreeg. Hierdoor is Dordrecht één van de oudste steden van Holland, met bijna 800 jaar stadsrechten. Dordrecht is echter niet dé oudste stad van Holland. Dat is Geertruidenberg, die toen ze stadsrechten kreeg nog bij het gewest Holland hoorde maar bij een latere herindeling bij Brabant werd gevoegd.

Wijnhaven

Wandelend over de Taankade kun je volgende monument op onze route al zien: (10) De Groothoofdspoort. Van de twaalf stadspoorten die Dordrecht rijk was, zijn er maar twee over, waarvan dit de allerbekendste is. De Groothoofdspoort is in de 14e en 15e eeuw gebouwd in Gothische stijl, te zien aan de gewelven in de poortdoorgang. Tijdens een verbouwing in 1618 kreeg de poort een Renaissanceuiterlijk. De Groothoofdspoort geeft toegang tot het Groothoofd, een kade waar de drie ‘Dordtse’ rivieren (de Oude Merwede, de Maas en de Noord) samenkomen. Boven de doorgang van de poort is aan de rivierkant de Maeght van Dordrecht te zien.

Over de Galgebrug voor een gedicht

Over het Groothoofd lopen we verder in de richting van de oude haventjes. We steken rechts de Damiatebrug over.  Deze brug werd in 1639 gebouwd en werd ook wel de Galgebrug genoemd, omdat je vanaf deze brug uitzicht had op de galg aan de overzijde van de rivier, waar misdadigers tot afschrikwekkend voorbeeld werden opgehangen. Na de brug slaan we rechtsaf om even stil te staan op het (11) Jan Eijkelboom-punt. Jan Eijkelboom was een Nederlandse journalist, dichter, schrijver en vertaler die van 2001 tot zijn dood in 2008 Stadsdichter van Dordrecht mocht zijn. Dit plein, met uitzicht op de drie samenkomende rivieren, herinnert aan zijn bestaan. Op de grote stenen op de rand staan de woorden ‘Wat Blijft Komt Nooit Terug’ gegraveerd. Dit is de titel van één van zijn gedichten.

Wij maken rechtsomkeert en steken opnieuw de Damiatebrug over. Na de brug slaan we rechtsaf en wandelen we verder over de Kuipershaven. Aan de overkant van de gracht zien we de Wolwevershaven. Deze haven werd in 1609 gegraven om de Nieuwe Haven te verbinden met de rivier om de doorstroom te verbeteren. De Wolwevershaven lag hierdoor wel buiten de stadsmuur van Dordrecht en om de haven te beschermen, werd het Damiatebolwerk gebouwd, het plein waar we net het gedicht van Jan Eijkelboom lazen.

Damiatebrug

Kerk of kroeg in de Sint-Bonifatiuskerk

Halverwege de haven steken we linksaf de Schrijversstraat in. Aan het eind van deze straat slaan we linksaf de Wijnstraat in. Deze eeuwenoude straat herbergt ruim 60 rijksmonumenten. Één daarvan staat meteen links om de hoek: (12) de Sint-Bonifatiuskerk. Deze hallenkerk met zuilen en tongewelven dateert uit 1825 en werd ontworpen in neoclassicistische stijl door stadsarchitect P. Plukhooy. Interessant genoeg werd deze kerk vanaf 1967 bewoond door poppodium Bibelot: in het gebouw met prachtige glas-in-loodramen werden flinke feestjes gevierd. Sinds 2013 is Bibelot verhuisd. De kerk werd een tijd als christelijk jongerencentrum en is pasgeleden verbouwd tot moderne appartementen.

We lopen dezelfde weg weer terug naar de Kuipershaven en lopen verder waar we waren gebleven. Aan het eind van de gracht zien we op de hoek namelijk onze volgende bezienswaardigheid: (13) De schroevendok van Machinefabriek L. Straatman, oftewel de hijskraan. Dit schroevendok uit 1928 is een rijksmonument. Het behoorde toe aan de Machinefabriek Straatman die van 1902 tot 1996 aan de Kuipershaven gevestigd was. Het hefvermogen van de hijskraan is zo’n 40 ton. De hijskraan wordt nog steeds gebruikt.

Scheepswerf

Eeuwenoud decor vol geschiedenis

In deze omgeving (de havens van Dordrecht) wordt sinds 1985 om het jaar ‘Dordt in Stoom’ georganiseerd. Dit is het grootste stoomevenement van Europa met zo’n 200.000 bezoekers, waarbij vele stoomschepen, stoomtreinen, stoomcarrousels, stoomwalsen, stoomtractoren en andere stoommachines uit particuliere verzamelingen en musea worden vertoond.. We slaan even links het hoekje om naar de (14) Aardappelmarkt. De bankjes geven een prachtig uitzicht over de Nieuwe Haven met op de achtergrond de Grote Kerk van Dordrecht. De straat  dankt zijn naam aan het feit dat tot het einde van de 19e eeuw aardappelschuiten in dit stuk van de Nieuwe Haven hun vaste ligplaats hadden en aardappels afleverden. Ter ere aan de geschiedenis gaf in 1965 een bewoonster haar huis en galerie de de naam ‘Bintje’, naar een aardappelras. Andere bewoners volgden snel met andere aardappelrassen, zoals Doré, Lekkerlander, Eigenheimer, Krieltje, Madeleine en Opperdoezer.  

We steken op de hoek met de Kuipershaven en de Nieuwe Haven de brug over naar het Vlak. We kunnen nog even genieten van het mooie uitzicht over de Dordtse havens. Aan het eind slaan we linksaf naar de Binnen Walevest. Na vijftig meter slaan we rechtsaf naar de Buiten Walevest, maar voor we dat doen staan we heel even stil bij misschien wel het schattigste winkeltje van Dordrecht: ‘Het Winkeltje’, wat al ruim 45 jaar in Dordrecht een begrip is op het gebied van modelspoorbanen en modelauto’s. We lopen verder langs de rivier de Oude Maas en lopen met de bocht mee terug naar de Nieuwe Haven.

Over de brug naar knollen, varkens en poëzie

Halverwege deze mooie haven wacht een mooie brug op ons: (15) De Lange IJzeren Brug. In 1856  werd deze brug gebouwd ter vervanging van de houten brug die er eerder stond. De brug was oorspronkelijk aangelegd als vervanging van het pondje wat van de ene kant naar de andere kant voer; de mensen vonden omlopen te ver. Na de brug slaan we linksaf naar de Knolhaven. Bij het pleintje slaan we rechtsaf naar de Varkenmarkt.

Halverwege deze redelijk onopvallende straat begint aan de linkerkant een zijstraat, de Vleeshouwerssteeg. Deze steeg komt uit op het (16) Buddingh´ plein, genoemd naar de Dordtse dichter en prozaschrijver C. Buddingh. Hij werd bekend door poëzieavonden en door zijn optreden bij ‘Poëzie in Carré’ (1966). “Sinds Buddingh”, schreef Remco Campert later in een gedicht, “verwachten veel mensen van poëzie een avondje lachen”. Buddingh’ stond namelijk bekend als een vrolijke dichter die met zijn alledaagse maar ook opmerkelijke poëzie mensen aan het lachen maakte. 

Op de muur van de Vleeshouwerssteeg staat ter herinnering aan hem een gedicht dat hij schreef over Dordrecht.

Hier, op dit eiland,
dat sinds lang geen eiland meer is:
drie bruggen, twee tunnels,
heb ik alles zich af zien spelen
wat zich op aarde maar afspelen kan.
In dit kleine pannenkoekplatte driehoekje
tussen Willemsdorp, Kop van ’t Land en Groothoofd.

Bier en internationale vlaggen

We laten de straat verder links liggen en vervolgen onze weg verder over de Varkenmarkt. In de 16e eeuw zaten er maar liefst 300 bierbrouwerijen in Dordrecht. Die brouwerijen hadden een belangrijke relatie met de Varkensmarkt. De varkens aten namelijk de restproducten van de brouwerijen op waardoor ze lekker vet werden en goed konden worden verkocht. Nu is er nog één brouwerij in Dordrecht: brouwerij De Sleutel bleef nog heel lang actief. Toen het werd opgekocht door Heineken raakte het verwaarloosd. In 2008 is echter een stichting opgericht die de brouwerij als leerbedrijf op vrijwilligers runt en vier soorten bier (Schapenkopjes) brouwt.

We  vervolgen onze weg over de Varkensmarkt tot de volgende zijstraat aan de linkerkant: (17) De Vleeshouwersstraat. In deze straat werkten vroeger de slagers, die op straat de dieren slachtten en pekelden. Er was zelfs een speciaal riool waardoor het bloed en de ingewanden van werd afgevoerd naar de Nieuwe Haven en de Knolhaven. Tegenwoordig wordt de straat ook wel ‘het leukste straatje van Dordrecht’ genoemd, door de kleine speciaalzaken op gebied van kunst en antiek die er gevestigd zijn. Als de winkels open zijn, hangen het gezellig vol met allerlei vlaggen. Vroeger hingen er vooral Dordtse en Nederlandse vlaggen. Een oude Canadese toerist vond het echter erg leuk en beloofde bij terugkomst in Canada een Canadese vlag op te sturen. Dat deed hij en inmiddels zijn allerlei toeristen zijn voorbeeld gevolgd.  

Langs het stadhuis en het Godshuis

Aan het eind van de Vleeshouwersstraat gaan we rechtsaf, waar we al snel aan de linkerkant het Stadhuisplein zien liggen. Hier is het (18) Stadhuis van Dordrecht gevestigd. Het gebouw is in 1383 gebouwd door Vlaamse kooplieden, die het gebruikten als markthal voor hun lakenhandel. Sinds 1544 werd het in gebruik genomen als stadhuis. In 1828 werd het gebouw grondig gerenoveerd en moest het middeleeuwse uiterlijk wijken voor een neoclassicistische voorgevel, opgesierd met 4 Ionische zuilen en 2 gietijzeren leeuwen.

We wandelen verder door de Grotekerksbuurt in de richting van (19) De Grote Kerk van Dordrecht. De bouw van deze kerk is een verhaal apart. Ondanks archeologisch onderzoek is niet helemaal duidelijk wanneer de kerk is gebouwd. Mogelijk is dit in 1122 geweest, maar de bouwdatum kan zelfs nog vroeger zijn geweest. In 1339 werd begonnen aan de bouw van de toren, die 108 meter hoog moest worden met een 50 meter hogen torenspits. Al snel bleek dat dát te hoog gegrepen was. Nog voor de spits erop kwam, was de toren al zodanig ver scheefgezakt dat het te gevaarlijk was om door te bouwen. Men zette er een aantal gigantische wijzerplaten op en verklaarde de toren voor ‘af’. Tot op de dag van vandaag staat de kerktoren nog altijd scheef.  Nog steeds kun je deze toren beklimmen, voor het symbolische bedrag van een euro. Na 275 traptreden in de rondte, wacht je boven een heel leuk uitzicht over de schattige Madurodamgeveltjes, de stad en de rivieren.

We lopen na de kerk rechts over de Lange Geldersekade en slaan dan linksaf. Het haventje waar we omheen lopen heet het Maartensgat. Het is vernoemd naar de aannemer Maerten Gillisz van der Pijpen. Het werd aangelegd in 1647 toen het economisch zo goed ging met Dordrecht dat de twee grote havens van de stad niet voldoende meer waren. Als je aan het eind van het straatje even rechtsaf slaat, kom je op de plek waar de Waterbus naar Zwijndrecht vertrekt. Vanuit Dordrecht kun je met de waterbus naar allerlei plekken in de buurt, zoals directe buursteden Zwijndrecht, Papendrecht maar ook naar Rotterdam en Kinderdijk.

Binnenvaartschepen en uitgaan in de Kalkhaven

Wij gaan linksaf over het bruggetje en dan rechtsaf over de Leuvebrug, waarna aan de rechterkant de Bomkade verschijnt met een lange steiger. Dat is een heerlijk plekje waar je met je benen bungelend naar het klotsen van de rivier en het roepen van de meeuwen luistert, terwijl je hoofd langzaam leegstroomt. Het verhaal gaat dat in 1811 Keizer Napoleon bij zijn bezoek aan Dordrecht ’s morgens vroeg hier aan land zou zijn gegaan, waarna hij onopgemerkt met een bootje richting het Groothoofd voer. Wij lopen langs het water en steken aan het eind van de Bomkade links een steegje in dat ons naar een volgende haven brengt: de Kalkhaven. Hier liggen vooral grote binnenvaartschepen. Naast deze bedrijvigheid is dit ook de plek waar in het weekend ene deel van het Dordtse uitgaansleven plaatsvindt.

Langs Merz lopen we weer weg van Kalkhaven en linksaf terug in de richting van de Grote Kerk.  Voor de Leuvebrug steken we ditmaal rechtsaf de (20) Voorstraat in, die zich met 1200 meter één van de langste winkelstraten van Nederland mag noemen. Terwijl in het middelste stuk van de straat vooral kleine doorsneewinkeltjes en eetcaféetjes gevestigd zijn, staan de uiterste delen van de voorstraat, zoals hier bij de Grote Kerk, bekend om de leuke hippe winkels.

Na een halve kilometer (remember: één van de langste winkelstraten van Nederland!) kruist de Voorstraat de Visstraat. Daar slaan we linksaf over de Visbrug en vinden aan onze linkerhand een levensgroot beeld van de (21) Gebroeders De Witt. De gebroeders Johan en Cornelis de Witt waren belangrijke politici in de 17e eeuw. Johan was raadspensionaris van Holland toen tijdens het rampjaar 1672 de republiek van drie kanten werd aangevallen en het leger verwaarloosd was. Hij kreeg de schuld van de algehele situatie. Cornelis werd verdacht voor het beramen van moord op stadhouder Willem III, maar moest worden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. De woede van het volk groeide en uiteindelijk leidde dit alles tot de gruwelijke lynchpartij op 20 augustus 1672, waarbij zowel Johan als Cornelis werden gedood. Hun lijken werden naakt en ondersteboven opgehangen, opengereten en ontdaan van alles wat uitstak (neuzen, tenen, vingers). Ter nagedachtenis aan hen werd in 1918 dit standbeeld neergezet. Johan zit en Cornelis staat, al wordt verhaald dat zij soms van plaats verwisselen….

Gebroeders de Witt

Aan de overkant van de straat bevindt zich de bibliotheek. Die bevindt zich in een historisch pand met de naam De Gulden Os. De grote gouden os ligt nog altijd op de trapgevel te blinken.

We wandelen verder over de straat die vanaf de bibliotheek geen Grotekerksbuurt meer, maar Groenmarkt heet. Een aantal honderden meters verder verschijnt het uitgaanshart van Dordrecht: het (22) Scheffersplein. Het plein is genoemd naar de Dordtse schilder Ary Scheffer. Het standbeeld is gemaakt door Joseph Mezzara en ontworpen door Ary’s dochter Cornelia. Het beeld werd onthuld in 1862. ’s Zomers staat het plein vol terrasjes die enthousiast worden bezocht. In de winter vind je hier de schaatsbaan.

Bonus: steek aan de rechterkant van het plein rechtdoor het steegje in, naast de kroeg. Aanschouw aan de rechterkant de schaamtelijke trots van Dordt: de kauwgommuur…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Vul hier je emailadres in om deze blog te volgen en notificaties van nieuwe berichten te ontvangen per mail.

Voeg je bij 44 andere volgers

Lees meer van mij